Pamięć absolutna

Pamięć absolutna

Jednym z największych problemów w nauce języka obcego jest zapamiętywanie nowych słów. Co zrobić, żeby zapamiętać nowe słowo na dłużej i nie pozwolić mu uciec z pamięci już po kilku dniach? To samo, co robimy z zapamiętywaniem innych rzeczy – lekki wysiłek i gotowe 😉

 

 

Jeśli chcemy coś zapamiętać, trzeba przede wszystkim “przywiązać” nową jednostkę do czegoś, co już istnieje w naszej pamięci długotrwałej. Na przykład, tworząc PIN do karty kredytowej, można go skojarzyć z ukochaną osobą i jako PIN wprowadzić jej datę urodzenia, czyli 18 maja => 1805. Kiedy po jakimś czasie trzeba będzie sobie przypomnieć PIN, wystarczy przywołać skojarzenie z ukochaną osobą i przypomnieć sobie jej datę urodzenia. Założę się, że tak właśnie robicie, bo sam tak robię 😉 WNIOSEK 1: żeby zapamiętać nowe słowo lub hasło, trzeba połączyć je w pamięci z czymś, do czego jest podobne, inaczej mówiąc, “zakotwiczyć”.

Dlaczego bez problemu zapamiętujemy długie dowcipy, ale nie możemy nauczyć się na pamięć krótkiego akapitu prezentacji? Ludzka pamięć łatwo przyswaja elementy połączone z pozytywnymi emocjami, ale bardzo ciężko zapamiętuje coś, co nas nie interesuje. Wielu ludzi lubi opowiadać dowcipy, dlaczego? Mamy naturalną chęć dzielenia się pozytywnymi emocjami, spodziewając się wybuchu śmiechu pod koniec dowcipu, co sprawia nam przyjemność i poczucie “gwiazdy wieczoru”. Z drugiej strony, nauczyć się prezentacji “musimy”, nie ma w niej nic “fajnego”, robimy to tylko dlatego, że musimy. Pamięć jest zablokowana i uparcie nie chce przyswajać zdań. Dowcip opowiada krótką historię, którą “rysujemy” sobie w pamięci, innymi słowy – tworzymy mini wideo wydarzeń, a w prezentacji tego właśnie elementu brakuje. Wizualizacja wydarzeń pomaga zapamiętać nawet dłuższy fragment tekstu, ale działa to wyłącznie w połączeniu z pozytywnymi emocjami, przede wszystkim, śmiechem. WNIOSEK 2: żeby zapamiętać nowe słowo, trzeba połączyć je z zabawną historyjką, która wywoła pozytywne emocje, inaczej mówiąc, “pokolorować”.

Podsumowując, żeby zapamiętać nowe słowo w języku obcym, wystarczy wykonać 2 czynności:

1. Skojarzyć to słowo z czymś, co już wiemy – “zakotwiczyć” je.
2. Wymyślić śmieszną historyjkę skojarzoną z tym słowem – “pokolorować” je.

Jak to działa w praktyce? Podzielę się kilkoma przykładami z własnego doświadczenia:

 

I. Skojarzenia natychmiastowe

Spotykając w języku hiszpańskim słowo CARPETA [kar-PE-ta] (PL: segregator), skojarzenie w brzmieniu ze słowem SKARPETA aż samo przychodzi do głowy, prawda? Czynność 1 wykonana. Co z czynnością 2? Proste: co ludzie zwykle przechowują w segregatorach? Racja, oczywiście, że skarpety. Poniżej mój ciąg myślenia:

 

 

ZAKOTWICZENIE: podobieństwo dźwiękowe słów (CARPETA => SKARPETA)
KOLOROWANIE: w segregatorze (CARPETA) zwykle przechowujemy SKARPETY

Inne przykłady słów, kiedy skojarzenie aż samo się prosi:

Angielskie słowo SALARY [SE-le-ry] (PL: wynagrodzenie) do bólu przypomina polskie słowo SELERY, więc wyobrażamy sobie, że od jutra wynagrodzenie otrzymujemy w selerach (przykładowo 3200 selerów miesięcznie brutto). I nie chodzi tylko o pracę w warzywniaku, przecież lekarze i nauczyciele też dostają wynagrodzenie w selerach, nieprawdaż?

 

 

ZAKOTWICZENIE: podobieństwo dźwiękowe słów (SALARY => SELERY)
KOLOROWANIE: wynagrodzenie (SALARY) od teraz otrzymujemy w SELERACH

Angielski Phrasal Verb CATCH UP [kecz-AP] (PL: nadrobić zaległości, dogonić kogoś) kojarzy się ze słowem KETCHUP, więc kiedy chcemy nadrobić zaległosći ze starym znajomym, polewamy się ketchupem przy kawie 😉 Jeśli oglądaliście Pulp Fiction, możecie pamiętać dowcip, który Mia (Uma Thurman) opowiedziała Vincentowi (John Travolta) po tym, jak uratował ją przed śmiercią.

 

 

ZAKOTWICZENIE: podobieństwo dźwiękowe słów (CATCH UP => KETCHUP)
KOLOROWANIE: na spotkaniu ze starym przyjacielem (CATCH UP) polewamy się KETCHUPem

 

II. Nowe słowo jest połączeniem 2 słów, z których przynajmniej 1 już znamy.

Angielskie słowo PINEAPPLE [PAJN-epl] (PL: ananas) widocznie składa się z 2 słów: PINE [pajn] (PL: sosna) oraz APPLE [epl], (PL: jabłko). Aż się prosi “logiczny” związek: ANANAS = JABŁKO + SOSNA, bo ananasy przecież wyglądają jak jabłka i rosną na sosnach, prawda? 😉 Możecie nie wierzyć, ale ostatnio kupiłem w “Biedronce” ananasa dla ukochanej i niestety był o rozmiarze jabłka, a smakował jak sosna, więc mam teraz zakaz picia piwa przez 3 dni 🙁

 

 

ZAKOTWICZENIE: znając słowo APPLE, możemy poprzedzić je słowem PINE – skojarzenie łączone
KOLOROWANIE: ananasy rosną na sosnach i wyglądają jak jabłka

Angielskie słowo MAGPIE [MEG-pai] (PL: sroka) widocznie składa się z 2 słów: MAG [meg] (PL: magazynek) oraz PIE [pai] (PL: ciasto). Aż się prosi “logiczny” związek: SROKA = MAGAZYNEK + CIASTO, bo ogon sroki przypomina magazynek, a jej tułów wygląda prawie jak szarlotka 😉 Jeśli nie wierzycie, polecam pójść na spacer do parku i poszukać sroki – zobaczycie sami! Pod warunkiem, że zabierzecie ze sobą kubek herbaty z mlekiem – tak, po angielsku 😉

 

 

ZAKOTWICZENIE: znając słowo PIE, możemy poprzedzić je słowem MAG – skojarzenie łączone
KOLOROWANIE: sroka wygląda jak połączenie magazynku i ciasta

Angielskie słowo HEDGEHOG [HEDŻ-hog] (PL: jeż) widocznie składa się z 2 słów: HEDGE [hedż] (PL: żywopłot) oraz HOG [hog] (PL: wieprz). Aż się prosi “logiczny” związek: JEŻ = ŻYWOPŁOT + WIEPRZ, bo przecież w Anglii jeże mieszkają wyłącznie w żywopłotach i są podobne do wieprzy, prawda? 😉 No może są trochę mniejsze i igły mają większe, ale w zasadzie po ogoleniu jeża wyszedłby taki wieprz w żywopłocie 🙂

 

 

ZAKOTWICZENIE: nie znając żadnego ze słów, można spróbować zapamiętać wszystkie 3 naraz – skojarzenie bezkotwicowe – więc mało prawdopodobne, ale może zadziałać, o ile będzie bardzo skutecznie pokolorowane
KOLOROWANIE: jeże żyją w żywopłocie i wyglądają jak wieprze

 

III. Nowe słowo nie wydaje się mieć żadnych logicznych połączeń z innymi słowami – zbudujmy je!

Kontynuując temat jeży… Kiedy dowiedziałem się, że JEŻ po hiszpańsku to ERIZO [e-RI-so], zacząłem się zastanawiać w jaki sposób to słowo “zakotwiczyć” w pamięci. Podzieliłem je na 2 części: ERIZO = E + RIZO. Gdy druga część słowa (-RIZO) skojarzyłą mi się z CHORIZO – znaną hiszpańską kiełbasą, od razu sobie przypomniałem, że przecież choRIZO robi się z jeży – każdy o tym wie 😉 Nawet wyobraziłem sobie ten proces – aż dostałem gęsiej skórki… Ale nieważne, pozostaje pierwsza część – E-. Wtedy sobie pomyślałem, że przecież choRIZO można kupić wyłącznie przez INTERNET jako E-mail, E-zakupy, E-cośtam. Nagle wszystko zrobiło się jasne: ERIZO = E(internet) + choRIZO(kiełbasa), czyli choRIZO można zamówić tylko przez internet i jest robiona z JEŻY. Możecie się śmiać, ale moi uczniowie pamiętają jak jest JEŻ po hiszpańsku nawet po 10 latach, choć nie używają tego słowa na co dzień.

 

 

ZAKOTWICZENIE: znając słowa E- (internet) oraz choRIZO, łączymy je ze sobą, obcinając drugie o (CHO-) – skojarzenie łączone rozbudowane
KOLOROWANIE: chorizo można kupić tylko przez internet i jest robione z jeży

 

IV. Jedno słowo ma kilka znaczeń – połączmy je ze sobą!

W języku angielskim MUG [mag] jako rzeczownik oznacza KUBEK, ale to samo słowo jako czasownik oznacza OBRABOWAĆ W MIEJSCU PUBLICZNYM. Patrząc na połączenie tych czynności po spożyciu herbaty z mlekiem (typowe dla Anglików), natychmiast robi się oczywistym fakt, że w Anglii OBRABOWANIE (MUGGING) wykonuje się wyłącznie za pomocą KUBKA (MUG) – żeby skutecznie wystraszyć ofiarę!

 

 

ZAKOTWICZENIE: skojarzenie słuchowo-wzrokowe oparte o znajomość jednego ze znaczeń słowa
KOLOROWANIE: obrabowanie odbywa się za pomocą kubka (żeby wystraszyć ofiarę)

Znacie angielskie słowo NAILS [neilz]? Może kojarzyć się z PAZNOKCIAMI i dobrze! Ale to samo słowo oznacza GWOŹDZIE. Od razu robi się oczywiste, że Angielki mają PAZNOKCIE w kształcie GWOŹDZI, no nie? Takie długie, cienkie i żelazne… Jeśli czyta ten tekst jakaś Angielka, bardzo przepraszam za skojarzenie – to żaden rasizm, to tylko skojarzenie!

 

 

ZAKOTWICZENIE: skojarzenie słuchowo-wzrokowe oparte o znajomość jednego ze znaczeń słowa
KOLOROWANIE: paznokcie w Anglii wyglądają jak gwoździe

Angielskie słowo NUT [nat] ma dużo znaczeń, ale przede wszystkim kojarzy się ze słowem ORZECH. Swoją drogą, może mieć znaczenia NAKRĘTKA od śruby lub WARIAT. Zgódźcie się, że po spożyciu herbaty z mlekiem, ORZECH i NAKRĘTKA wyglądają niemalże identycznie, ale tylko WARIAT może zjeść NAKRĘTKĘ zamiast ORZECHA 😉 I do tego nie popić jej herbatą z mlekiem…

 

 

ZAKOTWICZENIE: skojarzenie słuchowo-wzrokowe oparte o znajomość jednego ze znaczeń słowa
KOLOROWANIE: w Anglii orzechy wyglądają jak nakrętki, więc pomylić je może tylko wariat

 

V. Logiczne skojarzenia różnych słów

Czasami można wpaść na szereg “logicznych” skojarzeń, który pozwala zapamiętać od razu kilka słów. Na przykład, słowa COUGH [kof] (PL: kaszel) i COFFIN [KO-fyn] (PL: trumna) nie mają nic wspólnego na pierwszy rzut oka, ale jeśli przejrzeć się im uważnie, można odkryć, że słowa te mają podobne brzmienie – w obu występuje połączenie głosek [kof]. Przy okazji, to połączenie występuje również w prostym słowie COFFEE [KO-fi] (PL: kawa). Wystarczy teraz utworzyć “logiczny” związek przyczynowo-skutkowy: picie dużej ilości KAWY może spowodować KASZEL, a to z kolei jest prostą drogą do TRUMNY 😉

 

 

ZAKOTWICZENIE: podobieństwo dźwiękowe nowych słów do brzmienia słowa KAWA [KOF-fi]
KOLOROWANIE: picie kawy (KOF-fi) powoduje kaszel (KOF), co prowadzi do trumny (KOF-fyn)

 

Podsumowując, skojarzenia na podstawie zakotwiczeń i kolorowań są niewątpliwie najbardziej skutecznym sposobem na naukę nowych słów, ale jest w tym jedno “ale”. Albo nawet dwa 😉 Po pierwsze, tworzenie skojarzeń zależy od tego, jak bogata jest wyobraźnia, a nad tym trzeba pracować – Twój coach językowy na pewno Cię w tym wspiera. I rzecz druga: musisz to robić regularnie – ale to chyba jest oczywiste, prawda?

 

Zainteresował Cię artykuł? Chciałbyś umówić się na bezpłatną konsultację? Zgłoś się tutaj